2 maart 2026
Achtergrondartikelen
0 reacties
4x bekeken
Bestuurders zetten duurzaamheid hoog op de agenda, maar de organisatie komt maar moeizaam in beweging. ‘Het probleem zit niet in gebrek aan ambitie, maar in de kloof tussen intentie en implementatie.’
Elke organisatie die serieus werk wil maken van duurzaamheid kent het patroon: de boardroom onderschrijft de urgentie en formuleert ambities, maar verderop in de organisatie blijft het stil. Niet omdat mensen het belang niet zien, maar omdat richting geven iets anders is dan daadwerkelijk implementeren.
De illusie van helderheid
In veel boardrooms zijn duurzaamheid en weerbaarheid vaste gespreksonderwerpen. De vraag is alleen: wat betekent dat concreet voor prioriteiten, besluitvorming en gedrag? Zolang dat niet expliciet wordt gemaakt, ontstaat er ruimte voor interpretatie – en daarmee voor vertraging.
‘Er zijn drie grote stoppers voor verandering: gebrek aan richting en duidelijkheid, gebrek aan capaciteiten en gebrek aan motivatie’, zegt professor Karen Maas van het Impact Center Rotterdam. ‘Zolang daar geen oog voor is, blijft het bij woorden en verandert er weinig.’
Bestuurders overschatten vaak hoe goed hun boodschap landt, weet Maas. Wat in de boardroom als helder wordt ervaren, kan op de werkvloer voelen als vrijblijvend. Zeker als doelstellingen niet worden vertaald naar concrete keuzes, of er geen consequenties verbonden zijn aan niet-duurzaam gedrag.
Waar de echte prioriteit ligt
‘Bijna 25 jaar onderzoek toont steeds weer aan dat medewerkers proactiever willen zijn dan de leiding, maar daar vaak onterecht onvoldoende ruimte voor denken te krijgen’, zegt Rob van Tulder, emeritus hoogleraar International Business-Society Management en auteur van het boek Duurzaam ondernemen waarmaken.
Volgens Tulder worden de houding, ethiek en het gedrag van het topmanagement zichtbaar in kleine, dagelijkse signalen. Waaraan besteedt het MT tijd? Welke investeringen krijgen groen licht? Wat gebeurt er als duurzaamheid botst met kortetermijnrendement?
‘Wij zien veel organisaties waar duurzaamheid hoog op de agenda staat, totdat er tijdsdruk of financiële spanning ontstaat’, zegt Ulrike de Jong van duurzaam consultancybureau TOSCA. ‘Op dat moment zie je waar de echte prioriteit ligt: welke besluiten alsnog doorgaan en welke niet. Medewerkers voelen dat feilloos aan — en stemmen hun gedrag daarop af.’
Het spanningsveld van de boardroom
Waarom blijft die duidelijkheid in de boardroom zelf zo vaak uit? Niet door gebrek aan motivatie, maar omdat de boardroom het kruispunt is van tegengestelde belangen. Aandeelhouders en financierders verwachten resultaten, politieke cycli zijn kort en kosten zijn direct zichtbaar, terwijl baten dat vaak niet zijn.