Column door Jan Scheele
Wat mij de afgelopen maanden vooral opvalt, is niet dat ondernemers nog twijfelen óf ze iets met AI moeten doen. Die fase zijn we wel voorbij. Dag in dag uit merk ik in gesprekken met directies en ondernemers juist het tegenovergestelde: de urgentie is groter geworden, het enthousiasme ook. Vrijwel iedereen is ermee bezig, van losse experimenten in marketing en sales tot bredere gesprekken over productiviteit, klantcontact en strategie. Juist daarom is het zo opvallend dat de meeste organisaties er nog zo weinig van terugzien.
Het onderzoek van oud TEDx-collega Bart Verlegh maakt dat pijnlijk concreet. Slechts 8 procent van de organisaties in Limburg ziet vandaag al significante impact. De overige 92 procent ziet nog geen, of in elk geval geen meetbare, positieve impact. Dat beeld is minder uitzonderlijk dan het lijkt. In veel internationale analyses zie ik precies hetzelfde patroon terug: een groot deel van de initiatieven blijft steken in wat inmiddels een bekende term is geworden, ‘pilot purgatory’. Er wordt volop getest, gedemonstreerd en geëxperimenteerd, maar de stap naar echte verankering in processen en besluitvorming blijft uit.
Precies daar gaat het in mijn optiek ook mis. Wat ik in de praktijk vaak zie, is dat bedrijven wel slimmer werken op taakniveau, maar nauwelijks anders werken op organisatieniveau. Een medewerker schrijft sneller een voorstel, een marketeer maakt sneller content, een consultant vat sneller een gesprek samen. Dat voelt als vooruitgang, maar het is nog geen bedrijfsimpact. De echte vraag is in mijn optiek veel ongemakkelijker: wordt de organisatie er aantoonbaar beter van… of voeren we vooral hetzelfde werk iets sneller uit?
Onderzoek laat zien waarom dat zo vaak spaak loopt. Tussen de 70 procent en 85 procent van de trajecten haalt de productiefase niet, vaak door gebrekkige data, versnipperde systemen, onduidelijke eigenaarschap en een gebrek aan procesherontwerp. Dat herken ik echt sterk. De technologie zelf is meestal niet de bottleneck; het probleem zit vaker in de organisatie eromheen. AI versnelt wat er al is. Als processen stroperig zijn, worden ze sneller stroperig. Als data rommelig is, wordt de output sneller onbetrouwbaar. Als niemand echt verantwoordelijk is voor de businessuitkomst, blijft het bij interessante demo’s.
Daar zit voor mij ook de leiderschapsvraag. Veel ondernemers kijken nog naar tools, terwijl de echte opgave ergens anders ligt. Welk proces in jouw bedrijf moet fundamenteel anders? Waar zit frictie, herhaalwerk of onnodige overhead? Welke keuzes durf jij te maken als één medewerker straks structureel meer werk kan verzetten? Zolang die vragen niet op tafel liggen, blijft AI in mijn optiek vooral een belofte.
Misschien is dat wel de belangrijkste conclusie op dit moment. Er gebeurt niet te weinig… er gebeurt juist heel veel! Alleen nog te vaak zonder richting, zonder herontwerp en zonder harde meetlat. De bedrijven die straks echt het verschil maken, zijn niet de bedrijven die het meest experimenteren, maar de bedrijven die het eerst durven te veranderen.
Bron: Ondernemen in Limburg